Tariki 9 Kamena mu Mateka: "Kuva ku Rupfu rwa Nero kugeza ku Itegeko Nshinga ry’u Rwanda"
Tariki 9 Kamena si umunsi usanzwe. Mu mateka y’Isi, iyi tariki yaranzwe n’ibikomeye: abami bapfuye, amateka y’imikino yandikwa, ndetse n’u Rwanda rufata icyemezo gikomeye ku Itegeko Nshinga. Dore ibintu 5 byaranze uyu munsi kuva mu mwaka wa 68 kugeza 2012
1.Roma Yabuze Umwami wa Nyuma
Umwami Nero w’i Roma yapfuye ku wa 9 Kamena, akingurira Isi imyaka y’intambara z’umurage. Urupfu rwe rwahagaritse urubyaro rwa Julio-Claudio rwari rumaze imyaka 100 rutwara Roma. Ni umunsi wahinduye isura ya Roma burundu.
2. 1954 - Iherezo rya "McCarthyism" muri Amerika
Senator Joseph McCarthy yarangije ibihe bye by’ubutegetsi bw’ubwoba nyuma y’amarushanwa ku mugaragaro na Army. Ibi byatumye Isi yiga k'uburenganzira bw’ikiremwamuntu bugomba kubahirizwa.
3. 1973 - Ifarashi Secretariat Yanditse Amateka
Ku wa 9 Kamena 1973, ifarashi yitwa Secretariat yegukanye isiganwa rya Belmont Stakes. Ni yo yari iya mbere imaze imyaka 25 itwara "Triple Crown". Yirukanse km 2.4 mu minota 2:24 - kugeza uyu munsi nta yindi ifarashi imaze kuyinyuraho .
4. 2008 - Rwanda Rwemeye Itegeko Nshinga Rishya
Mu mateka y’u Rwanda, tariki 9 Kamena 2008 Inteko Ishinga Amategeko yemeje Itegeko Nshinga ryahinduwe. Iri hinduka ryari rifite ingingo 2 z’ingenzi: kugabanya manda ya Perezida no gushyiraho inteko nshya. Ni intambwe ikomeye mu rugendo rw’ubutegetsi bwiza.
5. 2012 - Euro 2012 Yarafunguwe
Uyu munsi ni na wo Euro 2012 yatangiraga muri Pologne na Ukraine. Umukino wa mbere wahuje Uburusiya na Repubulika ya Ceki. Amatsinda n’amarangamutima y’umupira byatangiye kwandika andi mateka.
6.ibyamamare byavutse
.Johnny Depp - 1963
Umukinnyi wa filime w’Umunyamerika. Azwi cyane muri "Pirates of the Caribbean" nka Captain Jack Sparrow. Yavukiye i Owensboro, Kentucky.
.Michael J. Fox - 1961
Umukinnyi wa "Back to the Future" nka Marty McFly. Yavukiye i Edmonton, Canada. Ubu ni umwe mu bavugira indwara ya Parkinson.
.Natalie Portman - 1981
Umukinnyi wa filime na Oscar Winner. Azwi muri "Black Swan" na "Thor". Yavukiye i Jerusalem, Israel.
.Sonny Liston - 1930
Umunyamerika wabaye umukinnyi w’iteramakofe, Champion w’Isi 1962-1964. Yatsinze Floyd Patterson mu isegonda 1.
7.ibyamamare byapfuye kuri uyu munsi
.Umwami w’i Roma. Yapfuye ku wa 9 Kamena , ahagarika urubyaro rwa Julio-Claudio. Yamenyekanye ku mateka y’umuriro wa Roma.
.Marvin Hamlisch - 2012
Umwanditsi w’indirimbo zikomeye za Hollywood. Yegukanye Oscars 3, Grammys 4, na Pulitzer. Yapfuye tariki 9 Kamena 2012 afite imyaka 68.
Ibyaranze uyu munsi muri Siporo
.Mu 1930, Paavo Nurmi uzwi nka “Flying Finn” yashyizeho agahigo ku isi mu kwiruka ibirometero hafi 10 (6 miles) mu gihe kingana n’ iminota 29 n’amasegonda 36.4, ashimangira ubuhangange bwe mu gusiganwa ku maguru.
.Tariki 9 Kamena mu 1978, ikipe ya Boston Celtics yahisemo Larry Bird ku mwanya wa 6 muri NBA Draft, nubwo yari agifite umwaka umwe muri kaminuza. Yaje kuba umwe mu bakinnyi bakomeye cyane mu mateka ya NBA kuko yaje kwegukana ibikombe 3 bya shampiyona mu 1981, 1984, ndetse no mu 1986.
INKOMOKO
. History.com- Death of Emperor Nero, June 9, 68 AD
.BBC History" - The end of McCarthyism, 1954
. Encyclopedia Britannica - Secretariat wins Belmont Stakes, 1973
. Parliament of Rwanda - Records of Constitutional Amendments, 9 June 2008
. UEFA- Euro 2012 Opening Match Archives
.............
By Jane Uwamwiza

