Ruhango: Abarezi n’abayobozi mu bigo by’amashuri bahuguwe ku buzima bwo mu mutwe, barasabwa kubungabunga amarangamutima y’abana
Abarezi n’abandi bafite aho bahurira n’uburezi basaga 90 baturaka mu bigo by’amashuri bitanduka byo mu murenge wa Ruhango mu karere ka Ruhango, bagaragaza ko kutagira ubumenyi k’ubuzima bwo mu mutwe bishobora kugira uruhare mu gutuma batanga ibihano bitari ngombwa k’umunyeshuri, bakavuga ko amahugurwa k’ubuzima bwo mu mutwe bahawe ari ingenzi mu kazi kabo.
Hagamijwe gutegura neza umwaka w'amashuri 2025-2026 umuryango APEJERWA usanzwe ufite ikigo cy’ishuri cya Lycée de Ruhango ikirezi TSS; wateguye amahurwa y'abarezi n'abandi bafite aho bahurira n'uburezi bo mu bigo by'amashuri 13 byo mu murenge wa Ruhango ku buzima bwo mu mutwe, bakaba biteze ko bizagira ingaruka nziza mu myigire n'imyigishirize.
Aya mahugurwa yibanze mu kwereka abarezi n’abandi bose bafite aho bahuriye n’uburezi, uburyo bakwiye kwitwara mu gihe bakemura ibibazo by'imyitwarire idasanzwe y'abanyeshuri mu ishuri no mu zindi nshingano, bakihutira gutega amatwi no guha umwanya umwana aho kumuhutaza cyangwa se kwihutira kumuhana; kuko bishobora kwangiza amarangamutima ye ndetse n’imyigire muri rusange igahungabana.
Bamwe mu barezi n’abandi bafite aho bahuriye n’uburezi mu bigo by’amashuri banganire na IZUBA, bavuga ko muri aya mahugurwa bungukiyemo byinshi kandi bigiye kubafasha kurushaho kuzuza inshingano, no kwegera umwana bakamugira inshuti hagamijwe kumufasha kugera k’umusaruro.
Nshimyumukiza Edison yagize ati "Bigiye rero kudufasha gufata ubwo bumenyi dukemure ibibazo abanyeshuri bagenda bahura nabyo; kuko ahanini aribyo bihungabanya imitsindire yabo, bityo tukabafasha kuba batsinda neza."
Nshimyumukiza kandi ashimangira ko mu mashuri habamo abanyeshuri baba bafite ibibozo bitandukanye, ahanini usanga bituruka mu miryango bakomokamo.
Ati "Ibibazo abanyeshuri bakunze guhura nabyo ahanini biba bifite inkumoko mu miryango yabo. Umurezi aba akwiye kwegera umubyeyi bakaganira, bagashakira hamwe umuti w’icyo kibazo gituma umwana adatsinda neza."
Ingabire Nadine ushinzwe imyitwarire (Animatrice) mu ishuri rya Lycée de Ruhango ikirezi TSS nawe asobanura ibyo yungukiye muri aya mahugurwa.
Ati "Muri aya mahugurwa nungukiyemo byinshi, harimo uburyo ngomba gutwara abana no kubarera nkurikije imyitwarire ya buri umwe, nungukiyemo kandi ko ntakwiye kwihutira guhana umwana ntabanje kumuganiriza no kumutega amatwi nkabanza nkamenya icyamuteye gukora amakosa, kugira ngo mbone aho mpera mufasha."
Mujyanama Gedéon nawe ashimangira ko aya mahugurwa ku buzima bwo mu mutwe yahawe abarezi ari ingenzi kandi hari byinshi bungukiyemo.
Ati "Uko numvaga (situation) runaka n'uko nazisobanukirwaga, n’uburyo nazikemuraga hari ikigiye kwiyongeraho."
Umulisa Jeanine inzobere mu buzima bwo mutwe asobanura ko umwana ufite ibibazo by’ubuzima bwo mu mutwe adakurikira amasomo mu buryo bukwiye. Yongeraho ko guhugura abarezi n’abandi bafite aho bahurira n'uburezi, bakagira ubumenyi bw’ibanze ku buzima bwo mu mutwe, bizabafasha gukomeza kubungabunga amarangamutima y’abana nk’abantu bamarana igihe kinini.
Umulisa Jeanine inzobere mu buzima bwo mutwe (ifoto/N.Charles)
Umulisa yagize ati "Kugirango ba bana n'ubwo biga ibyo bashoboye, ariko banamenywe uburyo biyumva. Turashaka ko rero mu byukuri ibigo by’amashuri aho bishoboka, abarezi n’ababyeyi bamenye kubungabunga amarangamutima y’abana."
Umulisa akomeza garagaza ko hakwiye kuba ubufatanye hagati b’ibigo by’amashuri, abarezi n’ababyeyi kuko hanini ku ishuri ari ho umwana akurira.
Ati "Ni ukuvuga ko hakagombye kubaho imbaraga z’umubyeyi n'iz’umwarimu kugira ngo icyo ateruye gishyike. Uwo mwana aze ashyitse, yuzuye mu buryo bw’ubumenyi ariko n’amarangamutima ye abungabunzwe mu buryo bukwiye."
Aya mahugurwa yateguwe n’umuryango APEJERWA yitabiriwe n’abarezi, abashinzwe imyitwarire mu bigo by’amashuri, abayobozi b’ibigo by’amashuri ndetse n’abashinzwe icungamutungo baturutse mu bigo by’amashuri bigera kuri cumi na bitatu (13) byo mu murenge wa Ruhango mu karere ka Ruhango basaga 90.
Abarezi bari guhugurwa ifoto/N.Charles
Bibumbiye mu matsinda bungurana ibitekerezo (ifoto/N.Charles)
Umulisa Jeanine na mugenzi we batanze amasomo k’ubuzima bwo mu mutwe
Ifoto rusange y’abitabiriye amahugurwa (ifoto/N.Charles)
Ntamwemezi Charles/Ruhango
