Tariki 21 Nyakanga: Ubushyuhe buke cyane bwanditswe ku Isi( -89.2°C)

Jul 21, 2026 - 08:49
Jul 21, 2026 - 08:52
 0
Tariki 21 Nyakanga: Ubushyuhe buke cyane bwanditswe ku Isi( -89.2°C)

Tariki 21 Nyakanga ni umunsi wibutsa amateka atandukanye. Mu Rwanda twibuka intambwe z'ubwigenge no kwiyubaka. Muri Afurika no ku Isi ni umunsi wibutsa intsinzi, impinduka za politiki n'ibikorwa byahinduye ubuzima bw'abantu.

1.Mu Rwanda

 Mu 1962, Tariki 21 Nyakanga yari mu minsi ya mbere Guverinoma y'u Rwanda yigenga yatangiraga gushyiraho amategeko n'inzego z'igihugu.

- 1994: Guverinoma y'ubumwe yatangiraga kubaka igihugu

  Nyuma ya Jenoside yakorewe Abatutsi, mu byumweru bya gatatu byo muri Nyakanga 1994 Guverinoma nshya yari imaze gutangira gahunda yo gusubiza abantu mu byabo no kubaka ubumwe bw'Abanyarwanda.

- 2012: Kigali yatangiye kwakira inama mpuzamahanga

  Mu myaka ya vuba, tariki 21 Nyakanga yabaye umunsi wo gutangiza inama zikomeye i Kigali zijyanye n'iterambere, ikoranabuhanga n'ubuzima, bigaragaza ko u Rwanda rubaye icyambu cy'inama muri Afurika.

2. Muri Afurika 

- 1960: Repubulika ya Kongo yabonye Minisitiri w'Intebe wa mbere 

  Patrice Lumumba wabaye Minisitiri w'Intebe wa mbere wa Congo yatangiye inshingano ze muri Nyakanga 1960. Yabaye ikimenyetso cyo kurwanira ubwigenge bwa Afurika.

- 1977: Intambara ya Misiri na Libya yararangiye

  Ku wa 21 Nyakanga 1977 intambara y'iminsi 4 yari imaze kuba hagati ya Misiri na Libya yararangiye, abahuza mpuzamahanga babashije kuyihagarika.

- 2002: Umuryango wa Afurika Yunze Ubumwe waratangijwe

  Mu Nama ya Durban muri Afurika y'Epfo, ku wa 9 Nyakanga 2002 hatangajwe OAU ihindutse AU. Mu byumweru bikurikiyeho harimo 21 Nyakanga habaye inama za mbere zo gushyiraho amategeko mashya ya AU.

3. Ku Isi 

- 1969: Apollo 11 yavuye ku kwezi  

  Nyuma yo kunyura ku kwezi ku wa 20 Nyakanga, abanyabuzima ba Apollo 11 batangiye urugendo rwo kugaruka ku Isi ku wa 21 Nyakanga 1969.

- 1983: Ubushyuhe buke cyane bwanditswe ku Isi

  Ku wa 21 Nyakanga 1983, mu kigo cya Vostok muri Antarktika handitswe ubushyuhe buke cyane ku Isi: -89.2°C.

- 2012: Imikino Olempike ya Londres 

  Imikino Olempike yo mu 2012 yabereye i Londres yatangiye ku wa 27 Nyakanga, ariko imikino ibanziriza yari yatangiye ku wa 21 Nyakanga.

4.Ibyamamare byavutse Tariki 21 Nyakanga 

. Ernest Hemingway - 1899: Umwanditsi w'icyamamare wo muri Amerika, watsindiye igihembo cya Nobel mu buvanganzo

. Cat Stevens - 1948: Umuririmbyi ukomeye wo mu Bwongereza uzwi ku ndirimbo za "Wild World" na "Father and Son"

. Jungkook - 1997: Umuririmbyi wo muri Koreya y'Epfo, umwe mu bagize itsinda rya BTS

5.Ibyamamare byitabye lmana Tariki 21 Nyakanga 

. Isaac Babel - 1940: Umwanditsi w'icyamamare w'Uburusiya

. Dian Fossey - 1985: Umunyamerika wakundaga ingagi zo mu Rwanda. Yiciwe mu Birunga

. John Lewis - 2020: Umuyobozi w'uburenganzira bwa muntu wo muri Amerika, umwe mu bagize "Civil Rights Movement"

6.Ibyaranze Tariki 21 Nyakanga Muri Siporo 

Mu mwaka w’ i 1904 mu Bufaransa, Louis Rigolly yabaye umuntu wa mbere mu mateka watwaye imodoka ku muvuduko urenze kilometero 160 ku isaha, ubwo yatwaraga imodoka yo mu bwoko bwa Gobron-Brillié ku muvuduko wa kilometero 166.6 ku isaha.

Mu 1957, Althea Gibson w'Umunyamerika yabaye umukinnyi wa mbere w'umwirabura watwaye igikombe cya US National Championship (ubu yazwi nka US Open) mu mikino ya Tennis.

Mu 2007, David Beckham yakiniye ikipe ya LA Galaxy muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika bwa mbere mu mukino wa gicuti bakina na Chelsea. Uku kuza kwe muri MLS kwahinduye cyane amateka n'uburyo umupira w'amaguru urebwa muri Amerika.

Inkomoko 

. Wikipedia

.Timeline y'Amateka y'u Rwanda

 .AU Archives

.NASA

By Jane Uwamwiza