05 Kamena: Umunsi Isi Yizihiza Ibinyabuzima, Intambara Y'iminsi 6 , n’Ibindi Bikomeye.

Jun 5, 2026 - 09:08
Jun 5, 2026 - 09:18
 0
05 Kamena: Umunsi Isi Yizihiza Ibinyabuzima, Intambara Y'iminsi 6 , n’Ibindi Bikomeye.

Tariki 05 Kamena ni umunsi w’amateka akomeye. Ni umunsi Isi yahagaze ngo ivuge ku bidukikije, Afurika yagize intambara yahinduye imipaka, Reka tugutembereze:

IGICE 1"Ku Isi ni umunsi mpuzamahanga w'ibidukikije"

Kuva 1973, tariki 05 Kamena ni Umusi Mpuzamahanga wo Kurengera Ibinyabuzima - World Environment Day wemejwe n’Umuryango w’Abibumbye. 

 Mu 1972, inama ya Stockholm yateraniye ku Isi yose ivuga ko ikirere, amazi n’ubutaka birimo kwangirika. Kuva ubwo, buri 05 Kamena ibihugu birenga 150 bifatanya mu bikorwa byo gutera ibiti, gusukura imidugudu, no kurwanya umwanda na pulasitike. 

IGICE 2: Muri Afurika Habaye intambara Y'iminsi 6

05 Kamena 1967 Saa kumi n’ebyiri z’igitondo, Israel yateye indege z’intambara ku bibuga by’indege bya Misiri, Yorodaniya na Siriya. Uko ni ko intambara y'iminsi 6 yatangiye.

Mu minsi 6 gusa, Israel yigaruriye Peninsula ya Sinai, Gaza, Golan, n’Umujyi wa Yerusalemu. y’Iburasirazuba. Iyi ntambara yahinduye burundu imipaka n’amateka y’Uburasirazuba bwo Hagati kugeza uyu munsi. Ni imwe mu ntambara zafashe igihe gito ariko zagize ingaruka zikomeye ku Isi.

IGICE 3: mu Rwanda 

2012: U Rwanda rwifatanyije n’Isi yose kwizihiza Umunsi w’Ibinyabuzima. REMA yatangije ubukangurambaga bwo kurwanya imifuka ya pulasitike, byaje kuganisha ku itegeko ryo kuzica burundu mu 2019. u Rwanda rwabaye igihugu cya mbere muri Afurika cyaciye ikoreshwa ry'amashashi( imifuka ya pulasitike.)

IGICE 4: Ibihangange byavutse uyu munsi 

-1819 - John Couch Adams Umuhanga w’Abongereza wabashije kubara aho umugabane wa Neptune uri mbere y’uko haboneka. Yahinduye astronomie.

-1915 - Richard Pike Umukinnyi wa baseball w’Abanyamerika.

IGICE 5: Ibihangange byapfuye uyu munsi.

1. 1916 - Lord Kitchener

Umugaba w’ingabo z’Ubwongereza wari ukomeye cyane. Yapfuye ubwo ubwato HMS Hampshire yari arimo bwaturijwe n’igisasu cy’Ubudage mu Nyanja y’Amajyaruguru mu Ntambara ya Mbere y’Isi. Yapfuye afite imyaka 64. Ishusho ye “Your Country Needs You” yabaye ikimenyetso cyo gukangurira abasore kujya ku rugamba.

2. 2004 - Ronald Reagan

Perezida wa 40 wa Leta Zunze Ubumwe za Amerika, wabaye Perezida kuva 1981-1989. Wamenyekanye nk’“umugabo wamaze Urukuta rwa Berlin”. Yapfuye afite imyaka 93 azira indwara ya Alzheimer. Afatwa nk’umwe mu baperezida bakomeye kurusha abandi muri USA.

3. 2012 - Ray Bradbury

Umwanditsi w’ibitabo bya siyansi-fiction. Yanditse "Fahrenheit 451" n’"The Martian Chronicles". Ibitabo bye byigisha ku ngaruka z’ikoranabuhanga n’igitugu. Yapfuye afite imyaka 91, asiga Isi yose isoma.

IGICE 6:Ibyaranze uyu munsi muri Siporo 

1.Tariki 5 Kamena mu 1977, Portland Trail Blazers yegukanye igikombe cya mbere cya NBA itsinze Philadelphia 76ers ku mukino wa 6 wa Final, ibifashijwemk na Bill Walton waje no kuba MVP. (Statmuse.com)

2. Mu 2016 Tariki 5 Kamana, Novak Djokovic yegukanye irushanwa rya French Open atsinze Andy Murray amaseti 4-0, ahita aba umukinnyi wa mbere mu myaka hafi 50 wari umaze gutsindira Grand Slam enye zikurikirana. (BBC.COM)

3.Tariki 5 Kamena mu 1952, nibwo umukino w’ iteramakofe hagati ya Jersey Joe Walcott na Ezzard Charles wabaye ibirori bya siporo bya mbere byaciye kuri televiziyo mu gihugu hose muri Amerika. (Boxrec.com).

.....................

INKOMOKO  

1. http://UN.org - World Environment Day, tariki 05 Kamena 1973  

2. BBC History - Intambara ya Siku 6, 05-10 Kamena 1967  

3. REMA Rwanda - Rwanda yakiriye Umunsi w’Ibinyabuzima bwa mbere 05 Kamena 2012  

4. Encyclopedia Britannica - John Couch Adams yavutse 05 Kamena 1819

.........

By Jane Uwamwiza