Tariki ya 6 Nyakanga mu Mateka | Ibirwa bya Comore byatangaje Ubwigenge
Tariki ya 6 Nyakanga ni umunsi wibukwa ku bintu byinshi byahinduye amateka. Mu Rwanda ni ugutangira urugendo rwo kongera kubaka Igihugu,Muri Afurika ni umunsi w’ubwigenge bw’ibihugu bimwe, naho ku Isi hose ni umunsi wavutseho abantu bakomeye n’ibyamamare . Dore amateka yaranze uyu munsi.
1. Mu Rwanda
1994: Intambara yo kubohora igihugu yarangiye.
Ingabo za FPR Inkotanyi zari zimaze gufata Umujyi wa Kigali, Tariki ya 6 Nyakanga izwi nk’umunsi wo kwibohora no gutangira urugendo rwo kubaka u Rwanda rushya.
2. Muri Afurika
1964: Malawi yabonye ubwigenge.
Yabohowe ku bukoloni bw’Ubwongereza ihinduka Repubulika iyobowe na Dr. Hastings Kamuzu Banda. Uyu munsi wizihizwa buri mwaka.
1976: Ibirwa bya Comoros byatangaje ubwigenge.
Byabohowe ku Bufaransa, nubwo ikirwa cya Mayotte cyagumanye n’u Bufaransa.
2002: Hashinzwe Umuryango wa Afurika Yunze Ubumwe - AU. Inama yabereye i Durban muri Afurika y’Epfo yavanyeho OUA ishyirwaho AU ifite intego nshya.
3. Ku Isi
1885: Louis Pasteur yakoresheje urukingo rwa mbere rwo kurwanya indwara y’igikara. Byari intambwe ikomeye mu buvuzi.
1944: Habaye inkongi ikomeye muri cirque ya Hartford muri Amerika. Abantu 167 barapfuye. Byatumye havugururwa amategeko y’umutekano mu birori.
2013: Indege ya Asiana Airlines yaguye i San Francisco. Ibyo byatumye habaho impinduka mu buryo indege zigenda.
4. Ibyamamare Byavutse Tariki ya 6 Nyakanga
1907: Frida Kahlo, umuhanzi w’icyamamare w’Umunyameksiko. Ubuhanga bwe bwari bugaragaza ububabare n’imbaraga z’umugore. Yapfuye 1954.
1946: Sylvester Stallone, umukinnyi wa filime w’Umunya-Amerika wamamaye muri filime za "Rocky" na "Rambo".
1951: Geoffrey Rush, umukinnyi wa filime w’Umwongereza watsindiye igihembo cya Oscar.
1980: Eva Green, umukinnyi wa filime w’Umufaransa.
5. Ibyamamare Byapfuye Tariki ya 6 Nyakanga
1971: Louis Armstrong, umuririmbyi w’icyamamare wa Jazz wo muri Amerika.
2005: Claude Simon, umwanditsi w’Umufaransa watsindiye igihembo cya Nobel mu buvanganzo.
6.ibyaranze iyi Tariki Muri Siporo
Mu 2021, Lionel Messi yafashije ikipe y'igihugu ya Argentine muri kimwe cya kabiri cy'irangiza cya Copa América, aho basezereye Colombia nyuma yo kunganya 1-1 mu minota 90 maze batsinda penaliti 3-2. Uyu mukino wabaye intambwe ikomeye cyane kuko nyuma baje kwegukana iki gikombe ubwo batsindaga Brazil 1-0 ku mukino wa nyuma.
Mu 1957, Umunyamerikakazi Althea Gibson yanditse amateka akomeye aba umukinnyi wa mbere w’umwirabura (haba mu bagabo cyangwa abagore) wegukanye irushanwa rikomeye rya Tennis rya Wimbledon mu mikino y'abakinyi umwe ku umwe (Singles).
Mu 2008 Rafael Nadal yatsinze Roger Federer mu mukino wa nyuma wa Wimbledon ufatwa n'abenshi nka "mukino wa Tennis mwiza wabayeho mu mateka". Umukino wamaze amasaha 4 n'iminota 48, urangira Nadal atwaye igikombe cye cya mbere cya Wimbledon ku ntsinzi y’ amaseti 3-2.
Mu mwaka 1975, mu isiganwa ry'amagare rya Tour de France, umunyabigwi Eddy Merckx yakubiswe igipfunyusi mu mbavu n'umufana wari urajwe ishinga n'uko atatsinda. Ibi byamugizeho ingaruka mu mikinire ye bituma uwo mwaka atsindirwa ku mukino wa nyuma na Bernard Thévenet.
Tariki ya 6 Nyakanga ni umunsi ufite amarangamutima avanze. Mu Rwanda ni umunsi wo kwibohora no kwibuka. Muri Afurika ni umunsi w’ubwigenge n’ubumwe. Ku Isi ni umunsi w’abahanzi bakomeye, abahanga mu bya siyansi, n’ibintu byahinduye ubuzima bw’abantu.
.............
Inkomoko
. Rwanda Defence Force Archives - Kwibohora 1994
. African Union Official Website - Gutangiza AU 2002
. Encyclopedia Britannica - Malawi Independence 1964, Louis Pasteur 1885
. http://History.com - Hartford Circus Fire 1944, Frida Kahlo, Sylvester Stallone
. Nobel Prize Organization - Claude Simon
. BBC Archives - Asiana Airlines Crash 2013
By Jane Uwamwiza

