Tariki 7 Nyakanga:Abarenga 100 bapfiriye mu mpanuka ya gari ya moshi

Jul 7, 2026 - 11:29
 0
Tariki 7 Nyakanga:Abarenga 100 bapfiriye mu mpanuka ya gari ya moshi

Tariki ya 7 Nyakanga ni umunsi wibukwa ku bintu bitandukanye mu mateka. Mu Rwanda ni umunsi wagaragayemo amateka y’agahinda na Jenoside  mu 1994. Muri Afurika no ku Isi hose ni umunsi wavutseho abantu bakomeye abandi barapfa . Dore iby’ingenzi byaranze uyu munsi.

1. Mu Rwanda

1994: Jenoside yakorewe Abatutsi yatangiye tariki 7 Mata 1994 irakomeza kugeza hagati muri Nyakanga ubwo FPR Inkotanyi yagaruzaga igihugu cyose. Guverinoma nshya yashyizweho muri Nyakanga 1994. 

2. Muri Afurika

Ntabwo hari ibikorwa bikomeye by’ingenzi byanditswe byabaye tariki ya 7 Nyakanga muri Afurika mu nyandiko ziboneka. Ariko uyu munsi muri rusange muri Afurika wizihizwa nk’umunsi usanzwe wo kwibuka amateka y’intambara n’ubwigenge bw’ibihugu bitandukanye.

3.Ku Isi

1456: Urubanza rwa Joan of Arc rwavuguruwe. 

Urukiko rwa Kiliziya rwemeje ko yakatiwe nabi mu 1431.

1928: Abarenga 100 bapfiriye mu mpanuka ya gari ya moshi muri Ohio, Amerika. Ni imwe mu mpanuka zikomeye zabayeho.

2005: Ibitero byo gushaka kwiyahura byabereye i London, Ubwongereza. Abantu 52 barapfuye. Byari ibitero 4 byabereye mu magare n’imbere y’ishuri.

4. Ibyamamare Byavutse Tariki ya 7 Nyakanga

- 1860: Gustav Mahler, umwanditsi w’indirimbo w’Umunya-Austria wamamaye ku isi hose.

- 1930: Archbishop Desmond Tutu, umupadiri w’Umunya-Afurika y’Epfo warwanyije Apartheid. Yatsindiye igihembo cya Nobel cy’Amahoro 1984. Yapfuye 2021.

- 1940: Ringo Starr, umukaraza w’itsinda rikomeye rya Beatles.

- 1959: Billy Campbell, umukinnyi wa filime w’Umunya-Amerika.

- 1982: Michelle Kwan, umukinnyi w’imikino ya "figure skating" w’Umunya-Amerika.

5. Ibyamamare Byapfuye Tariki ya 7 Nyakanga

- 1304: Pope Benedict XI

- 1967: Vivien Leigh, umukinnyi wa filime w’Umunya-Britania wamamaye muri "Gone with the Wind".

- 1972: Talat Mahmood, umuririmbyi w’icyamare wo mu Buhindi.

- 2014: Alfredo Di Stéfano, umukinnyi w’umupira w’amaguru w’Umunya-Argentina wamamaye muri Real Madrid.

6.Ibyaranze iyi Tariki Muri Siporo 

Mu mikino ya nyuma y’Igikombe cy’Isi cyabereye mu Budage bw’ uburengerazuba mu 1974, ikipe y’igihugu y’u Budage yatsinze Ubuholandi bwari buyobowe na Johan Cruyff ibitego 2-1. Umunyabigwi Gerd Müller ni we watsinze igitego cy’insinzi cyatumye u Budage bwegukana igikombe cyabwo cy’isi cya kabiri.

Afite imyaka 17 n’iminsi 227 gusa, mu 1985 Umudage Boris Becker yanditse amateka yo kuba umukinnyi muto cyane mu bagabo n’uwo muryango utarabigize umwuga wegukanye irushanwa rikomeye rya Tennis rya Wimbledon, amaze gutsinda Kevin Curren. 

Mu 2019, Ikipe y’igihugu ya Amerika y’abagore yatsinze Ubuholandi ibitego 2-0mu mukino wa nyuma wabereye mu Bufaransa, yegukana Igikombe cy’Isi cyayo cya kane. Megan Rapinoe yatsinze igitego kuri penaliti maze aba n'umukinnyi w'irushanwa.

........

Tariki ya 7 Nyakanga iduha gusubiza amaso inyuma tukareba amateka y’intambara, ubuzima, n’ibyishimo. Mu Rwanda twibuka imibabaro ya 1994 ariko tuniga amasomo yo kubaka igihugu. Ku Isi hose ni umunsi w’abahanzi, abayobozi, n’ibintu byahinduye amateka.

Inkomoko

. ReliefWeb - Rwanda Weekly Bulletin 7-15 July 1996

. UNESCO Courier - Jenoside yakorewe Abatutsi yatangiye 7 Mata 1994

. Reuters - Ibyabaye muri Jenoside 1994

. Sciences Po - Mass Violence and Resistance - Amakuru ya Jenoside

. Encyclopedia Britannica & http://History.com - Amavuko n’urupfu rw’ibyamamare byo ku isi 

By Jane Uwamwiza