Rwamagana: Gusura amateka yo kubohora igihugu byabasigiye umukoro wo kubaka urunana mu iterambere
Abaturage bagera kuri 230 bo mu murenge wa Mwulire mu karere ka Rwamagana basuye umuhora w’ amateka yo kubohora igihugu mu karere ka Nyagatare, bihaye intego zo gukomeza gufatana urunana rw’iterambere.
Abasuye igice cya mbere n’icya kabiri cy’uyu muhora mu karere ka Nyagatare bagizwe n’ibyiciro binyuranye birimo abayobozi mu nzego zinyuranye kuva ku midugudu, abavuga rikumvikana, abikorera n’abandi baturage bari bamaze igihe bafite amatsiko yo gukora urugendo ngo basure Kagitumba, Nyabwishongwezi na Gikoba.
Aha hose hari amateka y’uko urugamba rwo kubohora igihugu rwatangiriye ku ya 01 Ukwakira 1990. Haba I Kgitumba, haba ku gasozi ka Nyampeke mu mpinga y umusozi wa Nyabwishongwezi ahaguye intwari Major General Gisa Fred Rwigema ndetse na Gikoba ahantu ha mbere hafashwe n’Inkotanyi hagahabwa izina ry’Agasantimetero ari naho hari indaki y’uwari umugaba mukuru w’Ingabo za RPA Maj Gen Paul Kagame.
Inzobere mu mateka Medard Bshana yabobanuriye abaturutse mu murenge wa Mwulire amateka, aho batangaje ko bakuyemo amasomo agiye kubafasha mu byo bakora, ndetse no gukomeza gufatana urunana mu iterambere.
Gusobanurirwa aya mateka bavuga ko bigeye kubafasha mu guhindura imikorere mu gutanga serivisi, ni mugihe abaturage bo bakavuga ko amasomo bahigiye agiye gutuma bakataza mu iterambere kandi bafatanyije.
Ildephonse Muyombano ni uwikorera wo mu murenge wa Mwulire, ati “Twe nk’abikorera uru rugendo ruba rudusigiye amasomo dukomora ku byakozwe n’Inkotanyi zitanze ngo igihugu kibohorwe. Turazishimira kandi inyiturano twaziha ni ukumvira abayobozi, kugira ubufatanye mubyo dukora duha serivisi nziza abatugana. Tuvuye aha rero dufashe ingamba.”
Ku ruhande rw’abayobozi nabo bavuga ko urugendo bakoze ari urw’amasomo. Mukarugambwa Emerthe ni umukuru w’umudugudu ati “Inkotanyi zakoze byinshi muri bike zari zifite, aya mateka twize ko Inkotanyi zajyaga inama mbere yo kugira icyo bakora; natwe rero ni isomo rikomeye biradusaba kugirana umudendezo n’abaturage tukabaha serivisi nziza kurusha uko twabikoraga.”
Umunyamabanga Nshingwabikorwa w’umurenge wa Mwulire, Rugengamanzi Steven avuga ko batekereje gusura umuhora w’amateka y’urugamba rwo kubohora igihugu bagamije kwiga no gukomeza kwishimira ibyagezweho kubera ko igihugu cyabohowe.
Agira ati "Twaje mu karere ka Nyagatare kwiga kugira ngo duhindure imyumvire mubyo dukora, ngo twongere umusaruro kuko hari ibyo tuba dusabwa gukora bitanasaba amikoro bisaba gusa guhindura imyumvire; nko kubaka ubwiherero, imihanda y’imidengerano, gutanga serivisi nziza n’ibindi.”
Umunyamabanga nshingwabikorwa yakomeje agira ati “Hari ibiba bisaba gusa ko abayobozi n’abayoborwa habaho kuzamura imyumvire kandi uru rugendo ruba rusize hafashwe ingamba kuri buri wese warujemo."
Abatuye Umurenge wa Mwulire ubwo basuraga umuhora w’amateka y’urugamba rwo kubohora igihugu mu karere ka Nyagatare banagaragaje ko mu minsi iri imbere bazanasura n’indi mihora bagamije gukomeza gusobanukirwa neza amateka y’urugamba rwo kubohora igihugu.
Titien MBANGUKIRA/ Rwamagana

