Tariki 26 Kamena: Mozambique yabonye ubwigenge ,Jenerali Muammar Gaddafi afata ubutegetsi.
Tariki 26 Kamena ni umunsi w’ingenzi ku mateka ya Afurika no ku Isi. Ni umunsi Mozambique yahaye ubwigenge bwuzuye, ni umunsi Jenerali Gaddafi yafataga ubutegetsi, kandi ni umunsi wamamayeho n’abantu bakomeye mu muziki, politiki n’imyidagaduro. Dore ibyaranze uyu munsi.
1.Mu Rwanda
Nta bintu byihariye byanditse kuri iyi Tariki by'umwihariko
2.Muri Afurika
.1975: Mozambique Yahawe Ubwigenge Bwuzuye
Tariki 26 Kamena 1975, Samora Machel yagizwe Perezida wa mbere wa Repubulika ya Mozambique, nyuma y’uko Portugal imushyikirije ububasha bwuzuye i Maputo. Mozambique yari imaze imyaka 470 ikolonizwa n’Abaporutugali. Uyu munsi wizihizwa buri mwaka nka "Dia da Independência".
.1969: Gaddafi Yafashe Ubutegetsi muri Libya
Mu 1969, Jenerali Muammar Gaddafi yakuye ku butegetsi Umwami Idris I, atangiza repubulika ya gisirikare muri Libya. Yagumye ku butegetsi imyaka 42.
.2000: Inkunga ya Miliyoni $1.2 kuri AIDS muri Afurika
Tariki 26 Kamena 2000, umuryango wa UN hamwe n’ibihugu by’i Burayi byemeye inkunga ya miliyari 1.2 USD* yo kurwanya SIDA, Malariya na TB muri Afurika .
3.Ku Isi
.1945: Hashyizweho Umukono ku Masezerano ya UN
Ibihugu 50 byashyize umukono ku "Charte ya Loni" i San Francisco, ishyiraho ku mugaragaro Umuryango w’Abibumbye UN.
.2006: Eminem Yasohoye Album "Relapse"
Rapper ukomeye "Eminem"yasohowe album ye "Relapse" muri 2009, ariko tariki 26 Kamena 2006 ni bwo yatangaje ko asubiye mu muziki nyuma y’ikiruhuko.
4.Ibyamamare byavutse kuri uyu munsi
.1961: Terence Stamp
- Umukinnyi wa filime w’Umwongereza, wamamaye muri "Superman" nka General Zod.
.1963: Mikhail Khodorkovsky
Umucuruzi w’umukire wa mbere mu Burusiya nyuma ya Sosiyete.
.1966: Salma Hayek
-Umukinnyi wa filime wo muri Mexique wamamaye muri "Frida" na "Desperado".
.1993: Ariana Grande
Umuraperi n’umuririmbyi w’Umunyamerika, umwe mu bafite abakunzi benshi kuri YouTube na Spotify.
5.Ibyamamare byapfuye kuri uyu munsi
.2003: Marc-Vivien Foé
-Umukinnyi w’umupira w’amaguru wa Cameroun. Yapfuye akina imikino ya Confederations Cup 2003 mu Bufaransa afite imyaka 28. Urwo rupfu rwateye impinduka mu mategeko y’ubuzima mu mupira.
.1997: Israel Kamakawiwoʻole - Umuririmbyi ukomeye wo muri Hawaii, wamamaye ku ndirimbo "Somewhere Over the Rainbow". Yapfuye afite imyaka 38.
.2013: Helen Thomas
Umunyamakuru wa White House wamamaye cyane muri Amerika, yapfuye afite imyaka 92.
6.Ibyaranze iyi Tariki muri Siporo
.Isiganwa rya mbere rya Grand Prix de l'Automobile Club de France ryabaye kuva ku italiki ya 26 kugeza ku ya 27 Kamena 1906 ku muhanda wa Le Mans, ryitabirwa n'imodoka 32 aho umushoferi Ferenc Szisz yatsinze atwaye imodoka ya Renault mu masaha agera kuri 12 n'iminota 14 ku ntera ya kilometero 1,238.9, bikaba byarafatwaga nk'igeragezwa ry'ikoranabuhanga n'uburyo bwo kwerekana ubushobozi bw'inganda z'imodoka z'icyo gihe.
.Ku wa 26 Kamena 2002, Yao Ming yabaye umukinnyi wa mbere udakinira muri Amerika utowe ku mwanya wa mbere mu mateka ya NBA draft, aho yatoranijwe n'ikipe ya Houston Rockects avuye mu ikipe ya Shanghai Sharks yo mu Bushinwa. Uyu mukinnyi w'igihagararo cya metero 2 na santimetero 26 (7 feet 6 inches) yahise aba ikirangirire ku isi, aza no kugaragara mu mukino w'inyenyeri wa NBA All Star game mu mwaka we wambere (Rookie).
.Tariki 26 Kamena 2014, Ishyirahamwe ry'umupira w'amaguru ku isi (FIFA) ryahagaritse rutahizamu Luis Suárez w'u Uruguay imikino 9 ndetse riramuca n'amande, azira kuruma myugariro w'u Butaliyani Giorgio Chiellini mu mikino y'Igikombe cy'Isi cyaberaga muri Brazil.
Tariki 26 Kamena ikomeye ku mpamvu ebyiri: politiki n’umuco. Ni umunsi watanze ubwigenge ku gihugu kimwe cya Afurika, watanze inkunga ku buzima bw’abanyafurika, kandi wabyaye abantu bakomeye bagize uruhare mu kugarura amashusho mashya ku Isi. Kuri Mozambique, uyu munsi ukomeje kuba ikimenyetso cy’icyubahiro n’ubwisanzure.
Inkomoko
.Wikipedia
.http://History.
com,
.BBC On This Day,
.National Geographic
By Jane Uwamwiza

