Tariki 15 Kamena: Inyandiko "Umwami ntari hejuru y'amategeko" yagize uruhare mu guhindura Isi.
Buri tariki igira inkuru yayo. Ariko tariki 15 Kamena ni imwe mu zikomeye mu mateka y’isi, Afurika n’u Rwanda. uyu munsi utwigisha ko umuntu umwe, cyangwa igihe kimwe, gishobora guhindura amateka y’igihugu cyose.
1. Mu Rwanda
Tariki 15 Kamena 1994, Ingabo za RPA/Inkotanyi zari zimaze iminsi zirwana kugira ngo zihagarike Jenoside yakorewe Abatutsi. Kigali yari imaze iminsi mike ibohojwe maze urugamba rukomereza mu zindi ntara.
2. Muri Afurika
Tariki 15 Kamena 1976 ni intangiriro y’urugamba rwo kurwanya "Apartheid". Abanyeshuri b’Abirabura i Soweto batangiye kwitegura imyigaragambyo yo kwanga kwigishwa ururimi rw’abakandamizaga. "Soweto Uprising" - yishe abanyeshuri benshi ariko ikangura isi.
Tariki 15 iba mu minsi yabyaye Afurika y’Epfo nshya.
3. Ku Isi
Tariki 15 Kamena 1215 i Runnymede, mu Bwongereza, Umwami John yasinye "Magna Carta". Ni inyandiko ya mbere yagabanyije ububasha bw’umwami, igashyiraho ko "n’umwami ntari hejuru y’amategeko". Uyu munsi, Itegeko Nshinga rya Amerika, iry’u Rwanda n’ibindi bihugu byinshi, bifite inkomoko muri Magna Carta.
15 Kamena 1836, Arkansas yinjira muri Leta zunze ubumwe za Amerika, iba leta ya 25.
4.Ibyamamare byavutse uyu munsi
. 1969 - Ice Cube
Umuraperi, umukinnyi wa filimi akaba n’umwanditsi muri USA. Azwi ku ndirimbo nka "It Was a Good Day" na filimi "Friday". Ni umwe mu bavugizi bakomeye ba Hip Hop.
. 1973 - Neil Patrick Harris
Umukinnyi wa filimi muri USA. Azwi cyane kuri seri "How I Met Your Mother" aho yakinnye Barney Stinson.
. 1916 - Herbert Simon
Umuhanga muri Science w’Abanyamerika. Yatsindiye igihembo cya Nobel mu bukungu 1978 kubera ubushakashatsi bwe ku "decision-making" - uko abantu bafata ibyemezo.
. 1943 - Johnny Weir
Umukinnyi wa Figure Skating w’Abanyamerika, yitabiriye Olympics 2. Azwi kandi nk’umunyamakuru.
. 1967 - Fred Tatasciore
Umukinnyi w’amajwi "voice actor" w’Abanyamerika. Yatanze amajwi muri filimi nyinshi za Marvel, Star Wars na Cartoon.
5.Ibyamamare byapfuye uyu munsi
. 2009 - Oleg Cassini
Umudozi w’icyitegererezo w’Abanyamerika wari uzwi cyane. Yadodaga imyenda Jacqueline Kennedy yambara ubwo yari Madamu wa Perezida. Yitabye Imana afite imyaka 92.
. 2015 - Charles Kennedy
Umunyapolitiki w’Abongereza, wayoboye ishyaka "Liberal Democrats" 1999-2006. Yapfuye afite imyaka 55.
. 1983 - Francoise Sagan
Umwanditsi w’Umufaransa w’icyamare. Igitarabo cye "Bonjour Tristesse" cyamumenyekanishije akiri muto. Yapfuye afite imyaka 69.
. 2000 - Wen Tianxiang
Intwari n’umwanditsi w’Ubushinwa bwa kera. Yapfuye tariki 15 Kamena 1283. Azwi ku ndirimbo ze zivuga ku gukunda igihugu no kutemera gupfukamira abanzi.
6.ibyaranze iyi Tariki muri Siporo
. Mu 2014, San Antonio Spurs yongeye kwegukana igikombe cya NBA itsinze Miami Heat imikino 4-1. Icyo gihe Kawhi Leonard yabaye MVP mu gihe abandi bakinnyi bari bakomeye mu ikipe ya Spurs barimo Tim Duncan, Tony Parker, Manu Ginóbili nabo bafashije iyi kipe kwegukana iki gikombe.
. Mu 2014, mu mukino ikipe y’igihugu y’ Ubufaransa yatsinzemo Honduras ibitego 3-0 mu gikombe cy’Isi cya 2014, nibwo hakoreshejweml bwa mbere ikoranabuhanga rireba niba umupira warenze umurongo wo mu izamu hagati (Goal line Technology).
. Mu 1958, Edson Arantes do Nascimento uzwi nka Pelé yakinnye umukino wa mbere mu gikombe cy'Isi ari umwana w'imyaka 17 n’ iminsi 239. Ni igikombe cy’isi cyari cyabereye muri Suwede, aho yatangiye akina umukino wahuje Brazil na Leta zunze Ubumwe z’abasoroviyete (Soviet Union). Nyuma yaje kwegukana ibikombe by’isi 3, icyo mu 1958, 1962, 1970.
. Inyandiko z’Urukiko Gacaca, RPF-Inkotanyi, na Kigali Genocide Memorial.
. NEC Rwanda & Minisiteri y’Ubutabera Referendum y’Itegeko Nshinga ry’u Rwanda yabaye ku wa 25 Kamena 2003
. South African History Online SAHO & Nelson Mandela Foundation.
. Parliament of South Africa Archives
. British Library & UK National Archives
. http://timeanddate.com
By Jane Uwamwiza

